Rechten en plichten van een werknemer bij ziekte

In het kort: uw rechten en plichten bij ziekte

Uw rechten	Uw plichten
Maximaal 2 jaar minimaal 70% loon	Op tijd ziekmelden volgens het verzuimprotocol
Bescherming tegen ontslag (opzegverbod)	Bereikbaar zijn en op afspraken verschijnen
Uw diagnose blijft privé	Meewerken aan uw herstel
Second opinion en deskundigenoordeel UWV	Meewerken aan re-integratie en passend werk
Opbouw van vakantiedagen	Niets doen wat uw herstel vertraagt

Uw rechten als zieke werknemer

• Loondoorbetaling. Uw werkgever betaalt maximaal 104 weken (2 jaar) ten minste 70% van uw loon door. In het eerste jaar is dat minimaal het wettelijk minimumloon. Hoeveel u precies krijgt, hangt af van uw cao en uw arbeidsovereenkomst. Vaak is dat meer, bijvoorbeeld 100% in het eerste jaar en 70% in het tweede jaar.
• Bescherming tegen ontslag. Tijdens de eerste 2 jaar van uw ziekte geldt in de regel een opzegverbod. Uw werkgever kan u dan niet ontslaan omdat u ziek bent.
• Privacy. Uw werkgever mag niet vragen wat u mankeert of hoe uw behandeling verloopt. Die informatie deelt u alleen met de bedrijfsarts.
• Zelf naar de bedrijfsarts. U mag ook op eigen initiatief een afspraak maken met de bedrijfsarts, bijvoorbeeld als u klachten heeft door uw werk.
• Een tweede mening. Twijfelt u aan het advies van de bedrijfsarts, dan kunt u een second opinion vragen bij een andere bedrijfsarts. Bent u het oneens met uw werkgever over uw re-integratie, dan kunt u bij het UWV een deskundigenoordeel aanvragen.
• Vakantiedagen. Ook tijdens ziekte bouwt u vakantiedagen op.

Uw plichten als zieke werknemer

• Op tijd ziekmelden, volgens de regels die bij uw werkgever gelden. Die staan meestal in een verzuimprotocol of verzuimreglement. Vaak moet u zich vóór het begin van uw werkdag ziekmelden bij uw leidinggevende.
• Bereikbaar zijn voor uw werkgever en de bedrijfsarts, en op afspraken verschijnen. Uw werkgever mag u ook thuis bezoeken of laten bezoeken.
• Meewerken aan uw herstel, en niets doen wat uw herstel vertraagt. Volg het advies van uw behandelaar en de bedrijfsarts op.
• Meewerken aan re-integratie. U werkt mee aan het plan van aanpak en aan passend werk, ook als dat ander werk is dan uw eigen functie.

Wat gebeurt er als u niet meewerkt?

De wet maakt onderscheid tussen twee situaties:

• Loon opschorten. Houdt u zich niet aan de controlevoorschriften, bijvoorbeeld omdat u niet bereikbaar bent of een afspraak met de bedrijfsarts mist? Dan mag uw werkgever uw loon tijdelijk inhouden. Werkt u weer mee, dan krijgt u het ingehouden loon alsnog.
• Loon stopzetten. Weigert u zonder goede reden passend werk, werkt u niet mee aan het plan van aanpak of vertraagt u uw herstel? Dan mag uw werkgever uw loon stopzetten. Dat loon krijgt u niet terug. In het uiterste geval kan dit zelfs tot ontslag leiden.

Uw werkgever moet u daarover in de regel vooraf duidelijk informeren. Dreigt uw werkgever met een loonstop of is uw loon al stopgezet, vraag dan direct advies.

Wat mag uw werkgever vragen bij uw ziekmelding?

Uw werkgever mag onder meer vragen:

• hoe lang u denkt dat u ziek bent;
• op welk adres en telefoonnummer u bereikbaar bent;
• welke afspraken en werkzaamheden u nog heeft, en of u die kunt overdragen;
• of uw ziekte het gevolg is van een ongeval waarbij iemand anders aansprakelijk is;
• of u onder een vangnetregeling van de Ziektewet valt, bijvoorbeeld bij zwangerschap of orgaandonatie.

Niet toegestaan zijn vragen naar uw diagnose, uw klachten of uw behandeling. Ook mag uw werkgever geen medische gegevens vastleggen. Weet u niet zeker of een vraag mag, dan hoeft u die niet te beantwoorden voordat u advies heeft gevraagd.

Re-integratie: zo verlopen de eerste 2 jaar

De stappen staan in de Wet verbetering poortwachter. Zowel u als uw werkgever moeten zich eraan houden.

1. Week 6: de bedrijfsarts maakt een probleemanalyse. Daarin staat wat u nog wel en niet kunt.
2. Week 8: u en uw werkgever maken samen een plan van aanpak met concrete afspraken over uw terugkeer.
3. Elke 6 weken: u en uw werkgever bespreken de voortgang. Dat heet een bijstelling of evaluatie van het plan van aanpak.
4. Rond week 52: in de eerstejaarsevaluatie bekijkt u samen hoe het gaat en wat er in het tweede jaar nodig is.
5. Rond week 88 tot 93: bent u nog ziek, dan vraagt u een WIA-uitkering aan bij het UWV. U krijgt daarover rond week 88 een brief van het UWV.

Lukt terugkeer in uw eigen werk niet, dan zoekt uw werkgever eerst naar ander passend werk in het eigen bedrijf (spoor 1). Is daar geen zicht op, dan wordt gezocht naar werk bij een andere werkgever (spoor 2). Leg alle afspraken schriftelijk vast.

Heeft uw werkgever te weinig gedaan aan uw re-integratie, dan kan het UWV een loonsanctie opleggen. Uw werkgever moet uw loon dan maximaal een jaar langer doorbetalen.

De Ziektewet: als u geen werkgever (meer) heeft

De meeste zieke werknemers krijgen hun loon gewoon van hun werkgever. De Ziektewet is een vangnet voor wie geen werkgever heeft die doorbetaalt. U krijgt dan een Ziektewet-uitkering van het UWV. Dat geldt onder meer als:

• uw tijdelijke contract afloopt terwijl u ziek bent;
• u als uitzendkracht ziek wordt en uw uitzendcontract eindigt;
• u ziek wordt terwijl u een WW-uitkering heeft;
• u ziek bent door zwangerschap of orgaandonatie (uw werkgever krijgt dan een vergoeding van het UWV, maar u krijgt uw loon via de werkgever).

De Ziektewet-uitkering is in de regel 70% van uw dagloon, tot een wettelijk maximum. Het UWV begeleidt dan uw re-integratie. Na een jaar beoordeelt het UWV of u nog recht houdt op de uitkering. Ook onder de Ziektewet heeft u plichten: meewerken aan herstel en re-integratie, en wijzigingen doorgeven aan het UWV.

Let op: eindigt uw contract op de laatste dag terwijl u ziek bent, controleer dan of uw werkgever u ziek uit dienst meldt bij het UWV. Anders kunt u in de problemen komen met uw uitkering.

Na 2 jaar ziekte

Na 104 weken stopt de loondoorbetaling en vervalt het opzegverbod. Uw werkgever kan dan bij het UWV toestemming vragen om de arbeidsovereenkomst op te zeggen. U heeft daarbij in de regel recht op een transitievergoeding. Lees meer over ontslagvergoeding en transitievergoeding.

Of u daarna een WIA-uitkering krijgt, hangt af van de beoordeling door het UWV. Bent u minder dan 35% arbeidsongeschikt, dan krijgt u in de regel geen WIA-uitkering.

Een vaststellingsovereenkomst terwijl u ziek bent

Het opzegverbod beschermt u tegen opzegging, maar niet tegen een vaststellingsovereenkomst. Tekent u die, dan stemt u zelf in met het einde van uw contract. U verliest dan de loondoorbetaling. Bovendien kan het UWV uw Ziektewet- of WW-uitkering weigeren of verlagen. Lees meer over ziek tijdens ontslag of een vaststellingsovereenkomst.

Krijgt u tijdens uw ziekte een vaststellingsovereenkomst aangeboden? Neem dan eerst contact met ons op voordat u iets tekent. Bel 020 244 6544.

Wanneer advies vragen?

Vraag in ieder geval advies als:

• uw werkgever uw loon stopzet of dat dreigt te doen;
• u het oneens bent met de bedrijfsarts of met het re-integratieplan;
• u onder druk wordt gezet om weer aan het werk te gaan;
• uw werkgever vragen stelt over uw diagnose of behandeling;
• u een vaststellingsovereenkomst of een ontslagvoorstel krijgt.

Neem contact op of bel 020 244 6544. Een kennismaking is kosteloos.

Veelgestelde vragen over ziekte en werk

Hoe lang betaalt mijn werkgever mijn loon door als ik ziek ben?

Maximaal 104 weken (2 jaar), en ten minste 70% van uw loon. In het eerste jaar is dat minimaal het wettelijk minimumloon. Uw cao kan een hoger percentage geven.

Mag mijn werkgever wachtdagen inhouden?

Dat mag alleen als dat in uw arbeidsovereenkomst of cao is afgesproken, en dan maximaal 2 wachtdagen per ziekmelding. Over die dagen krijgt u geen loon.

Moet ik mijn diagnose aan mijn werkgever vertellen?

Nee. U bespreekt uw klachten alleen met de bedrijfsarts. U mag er zelf wel over vertellen, maar dat is uw eigen keuze.

Mag ik op vakantie als ik ziek ben?

Dat kan, maar overleg het eerst met uw werkgever en de bedrijfsarts. De vakantie mag uw herstel niet in de weg staan. De dagen gaan in de regel gewoon van uw vakantiesaldo af.

Wat als ik ziek word tijdens mijn vakantie?

Meld u dan direct ziek volgens het verzuimprotocol, ook vanuit het buitenland. De dagen dat u ziek bent, tellen dan niet als vakantiedagen.

Kan ik ontslagen worden als ik ziek ben?

In de eerste 2 jaar geldt in de regel een opzegverbod. Dat geldt niet bij ontslag op staande voet, in de proeftijd, of als uw werkgever de ontslagaanvraag al had ingediend voordat u ziek werd. Krijgt u een vaststellingsovereenkomst aangeboden, neem dan eerst contact met ons op.

Wat als ik ziek word tijdens mijn tijdelijke contract?

Het contract kan op de einddatum gewoon aflopen. U krijgt dan in de regel een Ziektewet-uitkering van het UWV.

Moet ik passend werk accepteren?

Ja, als de bedrijfsarts vindt dat u het kunt en het werk echt passend is. Weigert u zonder goede reden, dan mag uw werkgever uw loon stopzetten. Twijfelt u of het werk passend is, vraag dan een deskundigenoordeel aan bij het UWV.

Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met de bedrijfsarts?

U kunt een second opinion vragen bij een andere bedrijfsarts. U kunt ook een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV. Dat oordeel is niet bindend, maar weegt wel zwaar mee.

Geschreven en gecontroleerd door Sidra Shahid de Groot, arbeidsrechtjurist. Laatst gecontroleerd: 2 november 2026.

Bronnen: Burgerlijk Wetboek art. 7:629, 7:637 en 7:670, Ziektewet, Wet verbetering poortwachter, Arbeidsomstandighedenwet, UWV, Autoriteit Persoonsgegevens.